W tym poradniku pokazujemy najprostszy przypadek: jesteś osobą prywatną, jedynym właścicielem nieruchomości, a usunięcie drzewa nie ma związku z działalnością gospodarczą. Przechodzimy przez przykład, w którym potrzebne jest zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa.
Nie każde drzewo na prywatnej działce wymaga zgłoszenia. Znaczenie mają m.in. gatunek, obwód pnia, lokalizacja i cel jego usunięcia. Dlatego zaczynamy od sprawdzenia Twojej sytuacji.
Co przygotować przed rozpoczęciem?
Do przejścia przez kreator przydadzą się:
Gatunek drzewa. Jeśli go nie znasz, zrób zdjęcia i skorzystaj z bezpłatnej wstępnej konsultacji dendrologicznej. Pomocne będą liście lub igły, kora oraz, jeśli są widoczne, owoce i szyszki.
Obwód pnia na wysokości 5 cm nad gruntem. Zmierz pień dookoła elastyczną miarką i zapisz wynik w centymetrach. Jeśli na tej wysokości drzewo ma kilka odrębnych pni, zanotuj pomiar każdego z nich.
Lokalizacja drzewa. Przygotuj adres lub nazwę miejscowości, jeśli nie pamiętasz.
Zdjęcia — jeśli je masz. Fotografia całego drzewa, podstawy pnia i charakterystycznych szczegółów ułatwi konsultację. Zdjęcia nie są konieczne do rozpoczęcia sprawy.
Kreator pomoże wskazać, jakie dane i załączniki będą potrzebne w Twoim przypadku. W opisywanym przykładzie działasz osobiście jako jedyny właściciel, więc nie potrzebujesz zgód współwłaścicieli ani pełnomocnictwa.
Rysunek lub mapa pokazująca położenie drzewa jest elementem zgłoszenia. Przygotujesz ją na platformie. Zdjęcia i opinia dendrologiczna nie należą do podstawowych elementów zgłoszenia wymienionych w art. 83f ust. 5 ustawy o ochronie przyrody.
1. Własność - określ, w czyim imieniu działasz
Po wybraniu ścieżki osoby prywatnej odpowiesz na pytanie o własność nieruchomości.
W naszym przykładzie wybierasz „Tak, jestem jedynym właścicielem (własna działka)”. Przeczytaj również oświadczenie pod odpowiedziami i zaznacz je, jeśli jest zgodne z Twoją sytuacją.
Jeżeli działka ma kilku właścicieli albo należy do innej osoby, wybierz odpowiednią opcję. Nie zaznaczaj wyłącznej własności tylko po to, aby szybciej przejść dalej — od tej odpowiedzi zależy dalszy przebieg sprawy.
2. Cel gospodarczy — wskaż, z czym wiąże się usunięcie drzewa
Kreator zapyta, czy planowane usunięcie ma związek z działalnością gospodarczą.
Dla opisywanego przypadku wybierasz „Nie — sprawa jest prywatna”.
Znaczenie ma cel usunięcia konkretnego drzewa. Sam fakt prowadzenia firmy nie przesądza, że usunięcie drzewa z Twojego prywatnego ogrodu jest związane z działalnością gospodarczą. Z kolei własność osoby fizycznej nie wystarczy do zastosowania tej ścieżki, jeśli usunięcie służy przedsięwzięciu gospodarczemu.
Jeśli masz wątpliwości, wybierz „Nie wiem / nie mam pewności” i skontaktuj się z nami. Pomożemy ustalić, co wymaga wyjaśnienia.
3. Przedmiot sprawy — wybierz, czego dotyczy planowane działanie
W tym przykładzie chodzi o usunięcie jednego drzewa.
Wybierz odpowiedź zgodną ze stanem faktycznym. Usunięcie kilku drzew, krzewów, drzewa wywróconego albo wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych może prowadzić do innych pytań i innej procedury.
Nie traktuj pielęgnacji jako zamiennika usunięcia drzewa — zaznacz czynność, którą rzeczywiście planujesz.
4. Dane drzewa — wpisz gatunek i wykonaj pomiar
Wybierz gatunek i podaj obwód pnia na wysokości 5 cm nad poziomem gruntu.
Jak wykonać pomiar?
Odmierz 5 cm od gruntu przy podstawie drzewa.
Na tej wysokości owiń pień miarką dookoła.
Dopilnuj, aby miarka przylegała do kory, nie była skręcona i nie przebiegała ukośnie.
Odczytaj wynik w centymetrach.
5 cm oznacza wysokość pomiaru, a nie grubość drzewa. Mierzysz obwód — nie średnicę.
Jeżeli drzewo ma nietypową podstawę, zrośnięte pnie lub pomiar budzi wątpliwości, zrób zdjęcie miejsca pomiaru i skorzystaj z konsultacji.
Dlaczego ten pomiar ma znaczenie?
W opisywanej ścieżce obowiązek zgłoszenia wiąże się z przekroczeniem określonego obwodu pnia mierzonego na wysokości 5 cm:
Liczy się przekroczenie progu. Na przykład obwód równy 50 cm nie przekracza progu 50 cm.
Sama tabela nie rozstrzyga jednak każdej sprawy. Istnieją odrębne zwolnienia, np. dotyczące drzew owocowych, oraz ograniczenia związane z ochroną przyrody i zabytków. Dlatego kreator pyta także o lokalizację i status terenu.
5. Lokalizacja — zaznacz drzewo na mapie
Wyszukaj miejscowość lub adres, a następnie ustaw pinezkę w miejscu, w którym rzeczywiście rośnie drzewo. Zaznacz położenie pnia, nie środek działki ani środek korony.
Sprawdź wskazaną działkę i dane lokalizacji. Jeśli wymagają poprawienia lub uzupełnienia, zrób to przed przejściem dalej. Na tej podstawie platforma pomaga wskazać właściwy urząd i przygotowuje mapę do dokumentu.
Przy okazji sprawdzamy dostępne dane przestrzenne o formach ochrony przyrody dla wskazanej lokalizacji. Nie musisz zaczynać od samodzielnego przeglądania rejestrów — wynik sprawdzenia zobaczysz w kreatorze.
Pamiętaj jednak, że mapa nie pokaże wszystkiego. Nie zastępuje sprawdzenia obecności chronionych gatunków na drzewie ani wyjaśnienia wszystkich ograniczeń dotyczących nieruchomości. Brak wykrytej formy ochrony nie oznacza automatycznie, że wycinka jest dozwolona.
6. Status terenu — odpowiedz na pytania o nieruchomość
Kolejny ekran dotyczy m.in. ochrony zabytków, pasa drogowego, pomnika przyrody, terenu zieleni oraz lasu lub plantacji.
Odpowiadaj zgodnie ze swoją wiedzą. Jeśli czegoś nie wiesz, wybierz „Nie wiem”. Nie kopiuj odpowiedzi z przykładowego zrzutu ekranu — pokazuje on konkretną sytuację.
Nie każda działka porośnięta drzewami jest lasem, a prywatny ogród nie staje się automatycznie „terenem zieleni” w ustawowym znaczeniu. W razie wątpliwości skorzystaj z objaśnień w kreatorze lub pomocy specjalisty.
Informacje o terenie trzeba rozpatrywać łącznie z wynikiem sprawdzenia mapy i pozostałymi odpowiedziami.
7. Przyczyna — opisz, dlaczego planujesz usunięcie drzewa
Wskaż rzeczywisty powód. Wystarczy krótki opis, np. jakie uszkodzenia zauważasz albo z czym drzewo koliduje.
Opisuj obserwacje: „widoczne pęknięcie pnia”, „część konarów jest sucha”, „drzewo koliduje z planowanym ogrodzeniem”. Nie musisz samodzielnie rozpoznawać choroby ani przesądzać, że drzewo zagraża bezpieczeństwu.
Pytanie w kreatorze pomaga zrozumieć sprawę. Nie oznacza, że każdy opis lub załącznik zbierany na platformie jest ustawowym wymogiem zgłoszenia. Przyczyna usunięcia nie została wymieniona w podstawowym katalogu jego elementów w art. 83f ust. 5.
8. Ryzyka przyrodnicze — obejrzyj drzewo i otoczenie
Zwróć uwagę na gniazda, dziuple, szczeliny, widoczne zwierzęta i inne oznaki ich obecności. Obserwuj drzewo z ziemi, bez naruszania schronień i płoszenia zwierząt.
Ochrona gatunkowa obowiązuje przez cały rok. Jesień lub zima nie oznaczają automatycznie, że można usunąć każde drzewo. Jeżeli planowane prace mogą naruszyć zakazy dotyczące chronionych gatunków, może być potrzebna zmiana sposobu lub terminu prac, zachowanie drzewa albo odpowiednie zezwolenie na odstępstwo od zakazów.
W razie wątpliwości pomożemy ustalić, czy potrzebna jest ocena specjalisty terenie. Wstępna konsultacja nie zastępuje takiej oceny, gdy sprawa jej wymaga.
9. Wynik — sprawdź właściwą procedurę
Po udzieleniu odpowiedzi zobaczysz wynik, uzasadnienie i wskazówki dotyczące dalszych kroków.
W pokazanym przykładzie platforma wskazuje zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa.
To wstępna kwalifikacja oparta na wprowadzonych danych. Inne odpowiedzi mogą prowadzić do informacji o braku obowiązku zgłoszenia, potrzebie zastosowania innej procedury lub konieczności konsultacji.
Wynik kreatora nie jest zgodą urzędu na wycinkę. Informuje, jak dalej przygotować sprawę.
10. Uzupełnij dane i wygeneruj zgłoszenie
Jeśli wynik wskazuje na zgłoszenie, podaj dane osoby zgłaszającej i uzupełnij wymagane informacje.
Przed pobraniem sprawdź:
imię, nazwisko i adres;
oznaczenie nieruchomości;
dane drzewa;
położenie drzewa na mapie;
wykaz rzeczywiście dołączonych załączników.
Zielony Proces przygotuje zgłoszenie wraz z mapą. Jeśli kreator wskaże braki, uzupełnij je przed złożeniem dokumentu w urzędzie. Nie oznaczaj dokumentu jako dołączonego, jeżeli faktycznie go nie załączasz.
Dokument gotowy — kiedy można rozpocząć wycinkę?
Podpisz zgłoszenie i złóż je we właściwym urzędzie zgodnie z instrukcją dla wybranego sposobu złożenia. Zachowaj potwierdzenie.
Dalsza procedura obejmuje:
Oględziny: urząd ma na nie 21 dni od doręczenia zgłoszenia.
Sprzeciw: urząd może go wnieść w ciągu 14 dni od oględzin.
Termin usunięcia: po upływie 6 miesięcy od oględzin potrzebne jest ponowne zgłoszenie, jeśli drzewo nie zostało usunięte.
Wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia przerywa bieg terminu na oględziny. Nie zakładaj też, że brak otrzymanego listu oznacza brak sprzeciwu — znaczenie może mieć dzień jego nadania przez urząd. Przed pracami warto potwierdzić stan sprawy. Urząd może również wcześniej wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Potrzebujesz pomocy? Sprawdź swoje drzewo z nami
Nie znasz gatunku, masz problem z pomiarem albo nie wiesz, jak odpowiedzieć na pytanie? Skorzystaj z bezpłatnej wstępnej konsultacji dendrologicznej.
Sprawdzenie procedury i przygotowanie dokumentu z mapą w Zielonym Procesie są teraz bezpłatne. Pomożemy Ci również w jego złożeniu, a gdy przyjdzie czas na wycinkę lub pielęgnację — w znalezieniu wykonawcy.
___________________________________________________________________________________________________
Opracowanie: Zespół Zielony Proces.
Podstawa merytoryczna: ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w szczególności art. 83f, oraz materiały Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska dotyczące ochrony zadrzewień i ochrony gatunkowej.
Ilustracje: zrzuty ekranu platformy Zielony Proces oraz schemat pomiaru obwodu pnia.